Eten en drinken, leveranciers, inkoopbeleid en merchandise

De meeste organisatoren lopen een vakbeurs binnen met een vaag idee van wat ze zoeken en lopen er een paar uur later weer uit met een tas vol folders, een handvol visitekaartjes en het gevoel dat ze vooral veel hebben gezien.

In december organiseren vrijwel alle bedrijven, verenigingen en organisaties een eindejaarsborrel, kerstdiner of nieuwjaarsbijeenkomst, en locaties draaien in die weken op volle toeren.

Na het vervoer is catering de grootste duurzaamheidsknop op een evenement. Tijdens het klimaatgesprek van GreenBookings deelden locaties wat werkt op het bord — van kleinere porties tot plantaardig als standaard — zonder te preken.

Na een congres, beurs of feest gaat er een schoonmaakploeg door de zalen, toiletten, keukens en foyers, vaak 's avonds laat of vroeg in de ochtend, zodat alles weer klaar is voor het volgende event.

Op vrijwel elk diner, elke borrel en veel vergaderingen liggen tafelkleden, staan statafels in hoezen en worden servetten gebruikt, en zelden staat iemand stil bij wat er met al dat textiel gebeurt.

Papierloos vergaderen is voor veel events de norm geworden, met programma's in een app, digitale naambadges en presentaties die achteraf online worden gedeeld.

Wie de afgelopen jaren op een congres de vegetarische optie koos, kreeg vaak een product dat zo veel mogelijk op vlees leek, zoals een burger, een schnitzel of stukjes die als kip in een wok gingen.

Bij de verduurzaming van de catering gaat de aandacht meestal naar de lunch en het diner, terwijl de koffie- en theemomenten gedurende de dag vaak buiten beeld blijven.

Op veel vergaderingen en congressen staan nog altijd flesjes water op tafel, per persoon één of twee, met een glas ernaast dat vaak niet eens wordt gebruikt.

Een vijfde van al het eten wordt nooit opgegeten

Vijf cateraars die hun inkoop op de weegschaal legden

Drie jaar hetzelfde percentage

Dertien supermarkten, één uitkomst

Een stichting die de keten bij elkaar houdt

Een klimaatdoel voor de keuken, niet voor het gebouw

Op steeds meer bedrijfsrestaurants en universiteitskantines staat naast de prijs van een gerecht een indicatie van de klimaatimpact, soms als getal in kilo CO2, soms als kleurcode van groen naar rood.

Voor het eerst een bindend doel

Wanneer een organisator besluit minder vlees te serveren, is vis vaak de eerste vervanger die op het menu verschijnt, omdat het als lichter en gezonder wordt ervaren en voor veel gasten een vertrouwde keuze is.

Het grootste voedselrapport in zes jaar

Wie de catering van een event verduurzaamt, kijkt meestal eerst naar het eten, terwijl de bar bij een borrel, feest of netwerkavond minstens zo veel volume en transport vertegenwoordigt.

Iedere organisator kent het beeld van een lunchbuffet dat na afloop nog voor een derde gevuld is, met schalen salade, broodjes die niet zijn aangeraakt en een dessert waar niemand meer trek in had.

Dertig procent uit de regio, vastgelegd in de aanbesteding

Je zit midden in de voorbereiding van een bijeenkomst en een leverancier vraagt welke duurzaamheidsgegevens je na afloop nodig hebt. Op dat moment blijkt hoe snel wanneer is composteren van voedselafval eigenlijk zinvol? van een algemeen onderwerp verandert in een praktische organisatiewaarde. De kern is dat composteren pas relevant wordt nadat voorkomen, nauwkeurig bestellen en veilig herbestemmen zijn bekeken. Dat betekent niet dat ieder detail vanaf de eerste offerte exact bekend moet zijn, wel dat je vroeg genoeg bepaalt welke keuzes het meeste verschil kunnen maken. Zodra die keuzes onderdeel zijn van locatie, programma en inkoop, hoef je duurzaamheid niet als extra laag over een al bijna afgerond evenement te leggen.

Wie de afgelopen jaren offertes heeft opgevraagd voor podia, licht, geluid en tijdelijke voorzieningen, heeft gemerkt dat de bedragen elk seizoen een stukje hoger uitvallen.

Een vaste straal rond Las Vegas

Bij bijna elk groot event krijgt de crew een shirt, een hoodie of een jas met het logo van het event, zodat deelnemers weten bij wie ze terechtkunnen en de crew er als team uitziet.

De meeste zakelijke evenementen beginnen met een inhoudelijk doel en een datum, niet met een duurzaamheidsrapport. Toch komt hoeveel eten verdwijnt er na een gemiddeld zakelijk evenement? al vroeg terug in heel gewone beslissingen over locatie, vervoer, eten, techniek en materiaal. Daarbij is vooral van belang dat een algemeen gemiddelde minder bruikbaar is dan weten wat bij jouw type bijeenkomst overblijft. Je hoeft daar geen ingewikkeld systeem voor op te tuigen wanneer je de grootste posten eerst behandelt en vastlegt wat je wel en niet weet. Dat levert een realistischer beeld op dan een lange lijst maatregelen waarvan niemand kan zeggen hoeveel ze in de praktijk hebben veranderd.

Een beurs over tuinbouw, een restaurant zonder vlees

Driehonderdvijftig gasten per avond en een bak die alles registreert

Een financieel wereldcongres met afspraken over de keuken

Een locatie is gevonden, de eerste offertes liggen op tafel en het programma begint te schuiven van idee naar planning. Juist dan is waarom een cateraar liever voor 180 dan voor 200 gasten zou moeten koken relevant, omdat beslissingen die nu klein lijken later vastzitten in contracten, reisplannen of productiebestellingen. In de praktijk geldt dat bestellen op inschrijvingen zonder rekening met no-shows vaak tot structurele overschotten leidt. Wie dat vooraf weet, kan gerichter vragen stellen en hoeft na afloop minder te reconstrueren. Het onderwerp wordt daarmee geen theoretische discussie, maar een manier om een bijeenkomst beter te organiseren en keuzes achteraf uit te kunnen leggen.

Je zit midden in de voorbereiding van een bijeenkomst en een leverancier vraagt welke duurzaamheidsgegevens je na afloop nodig hebt. Op dat moment blijkt hoe snel buffet of uitgeserveerd: welke vorm veroorzaakt minder voedselverspilling? van een algemeen onderwerp verandert in een praktische organisatiewaarde. De kern is dat geen vorm automatisch wint omdat portiegrootte, bijvullen, no-shows en menu veel bepalen. Dat betekent niet dat ieder detail vanaf de eerste offerte exact bekend moet zijn, wel dat je vroeg genoeg bepaalt welke keuzes het meeste verschil kunnen maken. Zodra die keuzes onderdeel zijn van locatie, programma en inkoop, hoef je duurzaamheid niet als extra laag over een al bijna afgerond evenement te leggen.

Een congres dat zijn eigen keuken liet certificeren

De meeste zakelijke evenementen beginnen met een inhoudelijk doel en een datum, niet met een duurzaamheidsrapport. Toch komt wat heeft meer effect: lokaal eten of minder vlees serveren? al vroeg terug in heel gewone beslissingen over locatie, vervoer, eten, techniek en materiaal. Daarbij is vooral van belang dat herkomst belangrijk is maar producttype en productiewijze vaak minstens zoveel invloed hebben op de voetafdruk van een menu. Je hoeft daar geen ingewikkeld systeem voor op te tuigen wanneer je de grootste posten eerst behandelt en vastlegt wat je wel en niet weet. Dat levert een realistischer beeld op dan een lange lijst maatregelen waarvan niemand kan zeggen hoeveel ze in de praktijk hebben veranderd.

Een beurs die haar eigen catering meet

Meetbare criteria in plaats van een duurzaamheidsparagraaf

Een toolkit die bij de locatie begint

Ministeries, provincies, gemeenten, uitvoeringsorganisaties en universiteiten organiseren elk jaar een groot aantal congressen, symposia, personeelsbijeenkomsten en publieksevenementen, en ze kopen daarvoor locaties, catering, techniek en eventbureaus in.

Een richtlijn voor de tweede grootste post

Een gids die natuur vertaalt naar inkoopvoorwaarden

Het buffet dat om drie uur nog vol staat

In de offertefase beloven locaties en leveranciers vaak veel op het gebied van duurzaamheid, van groene stroom en een plantaardig menu tot afvalscheiding en elektrisch vervoer.

Als transport de grootste bijdrage levert aan de CO2-voetafdruk van een event, staat catering op een aanzienlijke tweede plaats. Niet omdat er zoveel voedsel wordt geconsumeerd, maar omdat de productie van bepaalde ingrediënten een veel hogere uitstoot met zich meebrengt dan die van andere. Runderbiefstuk heeft per kilogram een uitstoot van twintig tot dertig kilogram CO2-equivalent, afhankelijk van herkomst en teeltmethode. Een vergelijkbare portie linzen of kikkererwten zit op minder dan twee kilogram. Het verschil zit in de methaanuitstoot van herkauwers, het landgebruik voor veevoer en de waterbehoefte van de veehouderij.

Vrijwel elke cateraar die werkt voor vergaderlocaties heeft ergens in zijn communicatie staan dat hij werkt met lokale en seizoensgebonden producten. Het is een zin die goed klinkt en die weinig weerstand oproept, maar die ook weinig zegt zolang er geen definitie bij staat. Wanneer is een product lokaal? Is dat alles wat binnen vijftig kilometer wordt geteeld, of telt het zuiden van Duitsland ook als lokaal? En wat doe je in januari als er weinig grondgebonden groenten beschikbaar zijn in Nederland, en je toch elke dag een lunch moet neerzetten voor een groep van vijftig mensen?

Er is een gewoonte bij events die zo ingeburgerd is dat ze nauwelijks opvalt: de cateraar maakt meer dan er opgegeten wordt. Altijd. Standaard wordt er tien tot vijftien procent extra geproduceerd boven het verwachte aantal porties, soms meer, omdat onderschatten zichtbaar is en gênant en overschatten onzichtbaar is en professioneel oogt. Het resultaat is dat er aan het eind van elke lunch een onaangeroerd plateau sandwiches staat, een halve taart die niemand meer wil en een schaal salades die is omgedroogd in de warmte van de zaal.

Van goede bedoeling naar afrekenbare afspraak

Een standaard roll-up banner bestaat uit een frame van aluminium of staal en een bedrukking van PVC-folie of polyester, geprint met solventinkt. De productie ervan vraagt energie, grondstoffen en transport van de drukkerij naar de locatie. Het gebruik ervan beslaat een dag, soms een week. En daarna? De meeste roll-ups eindigen op een stapel in het magazijn van het bedrijf dat hem heeft laten maken, waar ze een jaar of twee staan voordat iemand beslist dat ze weg mogen, waarna ze worden afgevoerd als bedrijfsafval.

Voordat je nadenkt over wat er in een goodiebag gaat, is er een vraag die eerlijker is: moeten er eigenlijk goodiebags zijn? Niet als retorisch statement maar als praktische overweging. De goodiebag is bij veel events een tradtie die voortkomt uit de verwachting dat deelnemers iets meekrijgen, niet uit de vraag wat deelnemers daadwerkelijk willen meekrijgen. Als je aan een gemiddelde deelnemer vraagt wat hij heeft gedaan met de goodiebag van het laatste event waarvoor hij zich nog de inhoud herinnert, is het antwoord in de meeste gevallen niet bemoedigend.

Een checklist die het aanbod per productgroep bekijkt

Aan het eind van een event, als de laatste deelnemer is vertrokken en het opruimen begint, is duurzaamheid doorgaans het laatste waar iemand aan denkt. De catering wil weg, het AV-bedrijf heeft zijn apparatuur al ingeladen, en de locatiemanager wil de zaal leeg hebben voor de schoonmaak. In die sfeer van vermoeidheid en haast eindigt het meeste wat er overblijft in dezelfde container, of het nou recyclebaar is of niet.

Er is bij vrijwel geen enkel vergaderonderdeel zo weinig over nagedacht als over de koffie. Ze staat er gewoon, de machine zoemt, de deelnemers schenken in, en niemand stelt vragen over wat er in het apparaat zit of waar die koffie vandaan komt. Maar als je rekent met drie a vier kopjes per deelnemer per dag en een event van vijftig mensen, gaat het om honderdvijftig tot tweehonderd porties koffie op een dag. Vermenigvuldigd over alle events die een locatie per jaar organiseert, is dat een inkooppost van enige omvang, met keuzes die er wel degelijk toe doen.

Er zijn deelnemers die bij aankomst bij een vergadering automatisch uitkijken naar het programmaboekje op hun stoel, het naamkaartje voor hen op tafel en de hand-out die bij de presentatie hoort. Niet omdat ze die materialen echt nodig hebben, maar omdat ze er altijd al waren en omdat de afwezigheid ervan aanvoelt als iets dat vergeten is. Die gewenning is de voornaamste reden waarom papierloze events soms weerstand oproepen, ook als de inhoud uitstekend is en er niets ontbreekt.

De registratiebalie aan het begin van een event is een productielijn van papier. Geprinte deelnemerslijsten, ingevulde aanmeldingsformulieren, envelopjes met naamkaartjes, afgedrukte badges met een barcode die niemand scant, informatiebladen die worden meegegeven en twee uur later in de zak van de jas verdwijnen. Bij een event van honderd mensen telt dat snel op tot een kilo of meer aan papier dat na het event grotendeels als ongesorteerd drukafval wordt afgevoerd.

Er is een paradox bij duurzame catering die elke ervaren cateraar kent. Een menu dat volledig plantaardig is en ook uitstekend smaakt, kan toch weerstand oproepen als het als zodanig wordt aangekondigd. 'Vegan buffet', 'vegetarisch menu' of 'plantaardige opties' zijn formuleringen die bij een deel van de deelnemers meteen een verwachting activeren die te maken heeft met wat ze eerder hebben gegeten onder dat label: te licht, te saai, te veel rucola, te weinig voldoening. Dat beeld is hardnekkig omdat het voor een deel van de mensen op een deel van de ervaringen klopt.

Bij een event in Maastricht of Groningen komt de crew vaak uit de Randstad, omdat daar de productiebedrijven zitten waarmee de organisator gewend is te werken, en dat betekent dat technici, stagehands en hosts elke dag uren in de auto of bus zitten, of dat er voor hen hotelkamers worden geboekt.

Een deel van de cateraars, schoonmaakbedrijven, drukkerijen en productiebedrijven in Nederland werkt als sociale onderneming, wat betekent dat ze naast het leveren van een dienst een maatschappelijk doel hebben, zoals het bieden van werk aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

De zeventien Sustainable Development Goals van de VN zijn in 2024 expliciet gekoppeld aan ISO 20121, de internationale norm voor duurzaam eventmanagement. Dat klinkt als een abstractie die ver van de praktijk staat van iemand die een teamdag van veertig mensen organiseert in een vergaderlocatie net buiten Utrecht. Maar drie van die zeventien doelen hebben een directe vertaling naar keuzes die elke eventorganisator maakt, ook als hij of zij nog nooit van de SDGs heeft gehoord.

Bij vrijwel elk netwerkevenement is de standaard openingszin van de bediening: rode of witte wijn? Bier? Prosecco? Die volgorde zegt iets over de aanname die eronder ligt: iedereen drinkt alcohol, en wie dat niet doet, vraagt maar water. Maar het aandeel mensen dat geen alcohol drinkt, is groter dan de meeste catering-briefings suggereren. Gezondheidsoverwegingen, geloofsovertuiging, zwangerschap, medicijngebruik of gewoon een persoonlijke voorkeur voor niet drinken op werkgerelateerde avonden: de redenen zijn divers en de mensen met die redenen zijn geen kleine minderheid.

Snijbloemen bij events zijn een van de meest zichtbare vormen van verspilling die tegelijkertijd het minst als verspilling worden herkend. Een tafel vol rozen ziet er prachtig uit tijdens het diner, en niemand die de bloemen bij binnenkomst ziet, denkt aan het feit dat ze de volgende ochtend verwelkt zijn en in de groene container eindigen. Maar als je nagaat hoeveel snijbloemen er bij een gemiddeld groot event op de tafels staan, en vermenigvuldigt met de hoeveelheid water, energie en transport die voor die bloemen is gebruikt voor een dag gebruik, is de rekening minder indrukwekkend dan het arrangement.

Gastronomie ingezet voor een groter doel

Een primeur binnen de Europese cateringwereld

Een gevestigde naam sluit zich aan

Een berg materiaal die te makkelijk als afval eindigt

Een merk met een duurzame voorgeschiedenis

Praktische duurzaamheid in plaats van enkel compensatie

Een grote speler sluit zich aan

Papier dat een tweede leven krijgt

Reststromen als grondstof voor iets nieuws

Een groter aandeel dan vaak wordt gedacht

Een beker die zichzelf opruimt

Een gedeelde verantwoordelijkheid in plaats van een keuze van één partij

Een verhaal achter elk glas

Een onverwacht materiaal voor een alledaags probleem

Wat er overblijft als het feest voorbij is

Duurzaamheid als overtuiging, niet als trend

Het onderdeel dat zelden wordt meegerekend