EAT-Lancet 2.0: wat het nieuwe planetaire dieet betekent voor een congreslunch

Het grootste voedselrapport in zes jaar

Op 3 oktober 2025 publiceerde de EAT-Lancet Commissie, een groep van ruim zeventig onderzoekers uit meer dan 35 landen op het gebied van voeding, klimaat, economie en landbouw, haar tweede rapport in het medische tijdschrift The Lancet. Het bouwt voort op het rapport uit 2019 dat het begrip planetair dieet introduceerde, en het gaat verder: de commissie heeft voor het eerst het aandeel van het voedselsysteem in alle negen planetaire grenzen berekend en concludeert dat voedselproductie de grootste veroorzaker is van de overschrijding van vijf ervan, van klimaat en landgebruik tot zoetwater, stikstof en biodiversiteit, en dat het voedselsysteem ongeveer 30 procent van de wereldwijde uitstoot voor zijn rekening neemt. Een overstap naar het vernieuwde dieet zou de voedselgerelateerde uitstoot ruim halveren en jaarlijks tot vijftien miljoen vroegtijdige sterfgevallen voorkomen. Voor wie eten inkoopt voor bijeenkomsten is de vraag wat het dieet in de praktijk betekent voor een lunch van driehonderd gasten.

Wat het planetaire dieet precies is

Het dieet is geen voorschrift maar een bandbreedte per productgroep, en de kern is dat driekwart van het bord uit plantaardig voedsel bestaat: volle granen, groente en fruit, peulvruchten en noten, met verder een beperkte hoeveelheid dierlijke producten. Per persoon per dag komt het neer op ongeveer 500 gram groente en fruit, 75 gram peulvruchten, een portie noten, rond de 250 gram zuivel met een bandbreedte van nul tot 500, ongeveer 30 gram vis en 30 gram gevogelte, en ongeveer 15 gram rood vlees, met een bandbreedte van nul tot 30, wat neerkomt op een klein stuk rundvlees of varkensvlees per week. Toegevoegde suiker, verzadigd vet en zout blijven minimaal. De commissie noemt het zelf een flexitarisch patroon, en het verschil met het rapport van 2019 zit vooral in de scherpere onderbouwing en in het nieuwe hoofdstuk over rechtvaardigheid, dat vaststelt dat nog geen procent van de wereldbevolking binnen zowel de planetaire grenzen als de sociale ondergrens eet, en dat een derde van de mensen die in het voedselsysteem werken onder een leefbaar loon verdient.