Familieboeren op het menu van COP30: wat een klimaattop leert over lokale inkoop

Dertig procent uit de regio, vastgelegd in de aanbesteding

Toen de klimaatconferentie COP30 in november 2025 in Belém plaatsvond, aan de rand van de Braziliaanse Amazone, was het eten voor het eerst in de geschiedenis van de klimaattoppen onderdeel van de aanbesteding. De Braziliaanse regering legde in de inkoopvoorwaarden voor alle restaurants en kiosken in het beveiligde conferentiegebied vast dat minimaal 30 procent van de ingrediënten moest komen van familiebedrijven, inheemse gemeenschappen, traditionele bevolkingsgroepen en agro-ecologische producenten, en dat de herkomst op de menukaart traceerbaar moest zijn. Verder moest 30 procent van de uitbaters lokaal zijn en moest elke uitbater ook vegan, vegetarisch, gluten- en lactosevrij, halal en koosjer aanbieden. Voor Nederlandse congressen die regionale leveranciers een plek willen geven, is de manier waarop dat is georganiseerd leerzamer dan het percentage zelf.

Hoe het tot stand kwam

Het percentage was geen idee van de organisatie maar de uitkomst van ruim een jaar lobby en voorbereiding door een coalitie van meer dan veertig Braziliaanse organisaties onder de naam Na Mesa da COP30. Die coalitie bracht in kaart welke coöperaties en producentennetwerken in de staat Pará konden leveren, ruim tachtig, veelal geleid door inheemse gemeenschappen, afstammelingen van tot slaaf gemaakten en vrouwelijke boeren, en beantwoordde daarmee de vraag die bij elk voorstel voor lokale inkoop als eerste wordt gesteld: bestaan die producenten wel en kunnen ze leveren. De regering nam het percentage over uit bestaande nationale programma's voor schoolmaaltijden en publieke voedselinkoop, die al jaren met een minimum van 30 procent uit familielandbouw werken, en de nationale voorraadorganisatie Conab richtte een opslag- en distributiecentrum in met koeling en een capaciteit van 500 ton, waar producenten gratis konden aanleveren. De rekensom vooraf kwam uit op ruim drie miljoen real aan directe inkomsten voor de producenten, en het grootste restaurant, dat vrijwel volledig op familielandbouw draaide, serveerde in twee weken ruim 70.000 maaltijden voor omgerekend zeven euro per bord.