Hoe je als festival inclusief communiceert over je bezoekers

Inclusieve communicatie is meer dan het kiezen van de juiste woorden, het speelt zich tegelijk af op drie niveaus die elk hun eigen aandacht vragen: de samenwerking achter de schermen, de vorm waarin een boodschap wordt aangeboden, en de inhoud van wat er daadwerkelijk wordt gezegd. Wie slechts op één van deze niveaus iets verandert, mist al snel de aansluiting bij de andere twee, waardoor het effect van de inspanning beperkt blijft.

Samenwerking als basis

Het eerste niveau begint bij wie er aan de communicatie meewerkt, door ervaringsdeskundigen te betrekken bij het ontwerp en te zorgen voor een divers samengesteld team dat de communicatie maakt. Wie deze stap overslaat, loopt het risico om vanuit aannames te schrijven in plaats van vanuit kennis die uit de praktijk komt, en dat verschil is voor de doelgroep vaak direct voelbaar.

De vorm bepaalt wie de boodschap bereikt

Op het tweede niveau gaat het om de vorm waarin informatie wordt aangeboden, door een boodschap in meerdere formaten beschikbaar te maken zoals tekst, beeld en geluid, en door toegankelijkheidsinformatie makkelijk vindbaar te maken in plaats van ergens diep weggestopt op de website. Een organisatie die maar één vorm van communicatie aanbiedt, sluit daarmee onbedoeld een deel van haar potentiële publiek uit, ongeacht hoe goed de inhoud van die ene vorm is.

Taal die uitnodigt in plaats van uitsluit

Op het derde niveau bepaalt de inhoud, en daarmee het taalgebruik, of mensen met een beperking zich daadwerkelijk aangesproken voelen. De term invalide, letterlijk te vertalen als onwaardig, en de term mindervalide worden in de praktijk steeds vaker vermeden ten gunste van de term persoon met een beperking. Het is daarbij goed om te beseffen dat handicap en beperking niet hetzelfde zijn: een beperking is een breder begrip, terwijl een handicap pas ontstaat doordat de samenleving ontoegankelijk is ingericht voor die beperking.