ETS2: wat een Europese CO2-prijs op gas en brandstof vanaf 2028 betekent voor locaties en organisatoren

Een prijs op uitstoot die iedereen gaat merken

Grote industriebedrijven en elektriciteitscentrales betalen in Europa al sinds 2005 voor hun CO2-uitstoot, via een systeem van verhandelbare emissierechten. Vanaf 2028 komt daar een tweede systeem bij, ETS2, dat een prijs zet op de uitstoot van aardgas, benzine en diesel die worden gebruikt in gebouwen en in het wegvervoer. Oorspronkelijk zou dat systeem in 2027 starten, maar de start is een jaar uitgesteld om de gevolgen voor huishoudens en bedrijven te verzachten. Voor eventlocaties die met gas verwarmen en voor organisatoren die met dieselaggregaten, busjes en vrachtwagens werken, is het een ontwikkeling die de komende jaren in de kosten gaat doorwerken.

Hoe het systeem werkt

Anders dan bij het bestaande systeem betalen niet de eindgebruikers zelf voor de rechten, maar de leveranciers van brandstoffen, die voor elke ton CO2 uit de brandstof die ze leveren een emissierecht moeten inleveren. Die rechten worden geveild, en de prijs komt tot stand door vraag en aanbod, terwijl het aantal rechten elk jaar daalt en na 2043 geen nieuwe rechten meer op de markt komen. Leveranciers zullen de kosten doorberekenen in de prijs van gas en brandstof, zodat de eindgebruiker het uiteindelijk wel merkt, via de energierekening en aan de pomp. Hoe hoog de prijs wordt, is nog onzeker, en er zijn mechanismen ingebouwd om al te sterke prijsstijgingen in de eerste jaren af te remmen.

Wat het kost

Het Planbureau voor de Leefomgeving heeft doorgerekend wat de gevolgen kunnen zijn, en rekent daarbij met een prijs rond de vijftig euro per ton CO2 rond 2030, al kan die in de praktijk hoger of lager uitvallen. Bij zo'n prijs gaat het volgens het PBL om ruwweg twaalf tot veertien cent per liter benzine of diesel, en voor aardgas worden bedragen rond de tien cent per kuub genoemd. Voor een huishouden zijn dat tientallen euro's per maand of minder, maar voor een eventlocatie die jaarlijks tienduizenden kubieke meters gas verbruikt, loopt het bedrag op tot duizenden euro's per jaar. Voor een productiebedrijf met een wagenpark en aggregaten geldt hetzelfde voor diesel.