Circulair verbouwen van een zaal: materialen hergebruiken en vastleggen voor de volgende keer

Een verbouwing die een berg afval oplevert

Eventlocaties verbouwen hun zalen regelmatig, omdat de wensen van organisatoren veranderen, de inrichting verouderd raakt of een nieuwe functie om een andere indeling vraagt. Bij zo'n verbouwing verdwijnen vloeren, plafonds, wandbekleding, verlichting en meubilair vaak in een container, ook als ze nog lang niet versleten zijn. De bouw is in Nederland een van de sectoren met de grootste afvalstroom, en een groot deel van de uitstoot van een gebouw zit in de materialen die erin worden verwerkt. Voor een locatie die haar verduurzaming serieus neemt, is de manier waarop ze verbouwt daarom minstens zo belangrijk als de manier waarop ze haar energie inkoopt.

Beginnen met wat er al is

Circulair verbouwen begint met een inventarisatie van wat er in de ruimte zit en wat daarvan opnieuw kan worden gebruikt, in dezelfde ruimte, elders in het gebouw of bij een andere partij. Een systeemplafond, deuren, glazen wanden, verlichtingsarmaturen en vloerbedekking in goede staat kunnen vaak een tweede leven krijgen, als ze zorgvuldig worden gedemonteerd in plaats van gesloopt. Er zijn bedrijven die gespecialiseerd zijn in het oogsten van bouwmaterialen uit bestaande gebouwen en het weer beschikbaar maken voor nieuwe projecten. Het vraagt wat meer tijd in de voorbereiding, maar het levert materiaal op dat niet opnieuw hoeft te worden geproduceerd.

Ontwerpen voor demontage

De tweede stap is het nieuwe ontwerp zo te maken dat het bij een volgende verbouwing weer uit elkaar kan, zonder dat materialen onbruikbaar worden. Dat betekent kiezen voor schroeven in plaats van lijmen, voor modulaire systemen in plaats van maatwerk dat alleen in deze ene ruimte past, en voor materialen die niet zijn samengesteld uit lagen die niet meer van elkaar te scheiden zijn. Een wandbekleding die met klemmen is bevestigd, kan over tien jaar worden hergebruikt, terwijl een bekleding die op de muur is gelijmd, alleen nog als afval weg kan. Voor een eventlocatie die vaak verandert, is een flexibele inrichting ook praktisch, omdat een zaal dan makkelijker kan worden aangepast.