Als het stroomnet vol zit: wat netcongestie betekent voor een eventlocatie die wil groeien

Een verbouwing die vastloopt op de meterkast

Een locatiemanager die een tweede zaal wil openen, de keuken wil elektrificeren of op de parkeerplaats een rij laadpalen wil neerzetten, komt tegenwoordig vaak op hetzelfde punt uit, namelijk bij de vraag of de netbeheerder de aansluiting wel wil verzwaren. Steeds vaker luidt het antwoord dat dat voorlopig niet kan, omdat het net in de regio vol zit en er een wachtrij is ontstaan waarin de aanvraag achteraan aansluit. Voor een locatie die net had besloten van het gas af te gaan, voelt dat als een vreemde tegenstrijdigheid, want de stap die duurzamer is vraagt juist meer stroom dan er op dat moment te krijgen valt. Het is inmiddels geen randgeval meer, en het raakt vergaderlocaties, hotels en evenementenhallen op dezelfde manier als fabrieken en distributiecentra.

Hoe lang de rij inmiddels is

De cijfers uit de voortgangsrapportage van het Landelijk Actieprogramma Netcongestie laten zien hoe breed het probleem is geworden, want eind 2025 stonden er ruim vijftienduizend grootverbruikers op een wachtlijst voor een nieuwe of zwaardere aansluiting, ongeveer een kwart meer dan een jaar eerder. In datzelfde jaar kon maar zo'n vijf procent van de aanvragen voor transportcapaciteit worden toegekend. Sinds 1 juli 2026 is daar een groep bij gekomen, omdat ook kleinverbruikers met een aansluiting tot 3x80 ampère, waaronder veel kleinere locaties, sindsdien op dezelfde wachtlijst terecht kunnen komen als de grote bedrijven. Wie dacht dat netcongestie iets was voor congrescentra met een eigen trafostation, moet dat beeld dus bijstellen, want ook een vergaderboerderij die een warmtepomp wil plaatsen kan nu te horen krijgen dat de verzwaring op zich laat wachten.

Wie er voorrang krijgt en wie niet

De ruimte die vrijkomt wordt volgens een vast kader verdeeld, waarbij partijen die het net ontlasten, zoals grote batterijen en flexibele opwek, als eerste aan de beurt zijn, gevolgd door veiligheid en zorg en daarna basisbehoeften als woningbouw, scholen en openbaar vervoer. Een eventlocatie valt in geen van die groepen, waardoor een uitbreidingsaanvraag in een drukke regio in de praktijk jaren kan duren. De netbeheerders investeren fors, maar verwachten de eerste merkbare verlichting pas rond 2027 of 2028, en in sommige regio's ontstaat pas tussen 2030 en 2032 weer ruimte voor nieuwe grote aansluitingen. Voor een locatie die haar investeringsplan op vijf jaar heeft gezet, is dat een horizon waar je niet omheen kunt plannen, hoe graag je dat ook zou willen.